آشنایی با دفورمیتی انگشتان و انواع آن
ناهنجاریها در انگشتان دست یا پا ممکن است به دلایل متعددی ایجاد شود. برخی از اختلالات در بدو تولد به صورت مادرزادی منجر به ناهنجاری میشود و در مواردی در اثر آسیب یا فشار مداوم بر استخوانهای انگشتان یا آسیب به تاندونها به مرور زمان در طول زندگی اتفاق میافتد. این ناهنجاریها میبایست با اقدامات درست، جهت بهبود عملکرد و ظاهر انگشتان درمان شوند، که به اختصار توضیح خواهیم داد:
اختلالات در اثر آسیب به ساختار انگشتان دست و پا
همانطور که اشاره شد برخی از بدشکلیها یا تغییر شکل در انگشتان از بدو تولد وجود ندارند و به مرور زمان در اثر عوامل متفاوت در انگشتان دست یا پا اتفاق میافتد که به موارد زیر میتوان اشاره کرد:
انگشت ماشهای:
این اختلال، به دنبال التهاب غلاف سینوویال تاندونهای انگشتان ، ایجاد میشود و منجر به مختل شدن عملکرد تاندونهای خم کننده و صاف کننده در انگشتان میشود. انگشت هنگام صاف شدن یا خم شدن قفل میشود و ممکن است همراه با درد باشد. معمولا یک برآمدگی یا گره در پایه انگشت احساس میشود. این عارضه در بیماران مبتلا به دیابت بسیار شایع است و در اثر سندروم تونل کارپال، به دلیل تحت فشار قرار گرفتن عصب شریان، تاندونهای انگشتان ضخیم میشوند و در غلافهایشان گیر میافتند و با انجام حرکتهای تکراری انگشت ماشهای یا تریگرفینگر رخ میدهد.
انگشت چکشی:
پارگی یا آسیب به تاندون اکستانسور انگشتان عملکرد بند انتهایی انگشتان را مختل میکند و بیمار توانایی صاف کردن بند انتهایی انگشت را از دست میدهد و این عارضه منجر به بروز انگشت چکشی میشود. برخی از ورزشکاران به ویژه افرادی که بیسبال بازی میکنند به شدت در معرض آسیب و ضربه ناگهانی به نوک انگشتان هستند. در اثر صدمه دیدن تاندون اکستانسور، صاف شدن بند انتهایی انگشتان مختل شده و منجر به خم ماندن بند انتهای انگشت میشود. از سوی دیگر، بیماریهای التهابی در مفاصل (روماتیسم مفصلی)، افزایش سن میتواند باعث ضعیف شدن تاندونهای انگشتان شود و احتمال بروز انگشت چکشی افزایش مییابد.
انگشت چنگالی (claw toes):
این عارضه اغلب اغلب در چهار انگشت کوچکتر رخ میدهد و در اثر آن، مفصل میانی و انتهایی انگشتان در حالت خمیده باقی میماند و بیمار توانایی صاف کردن انگشتان را ندارد. این اختلال، در اثر عوارض بیماریهای سیستم عصبی مرکزی مثل سکته مغزی یا فلج مغزی، عوامل ارثی و ژنتیکی، آناتومی غیرطبیعی کف پا، بیماری شارکو ماری توث و اختلالات ساختاری در مچ پا، ایجاد میشود. از طرفی اختلال در ساختار انگشتان باعث فشار و اصطلاک مداوم بر انگشتان پا شده و منجر به بروز پینه و میخچه در پنجه و مابین انگشتان میشود.
هالوکس والگوس:
در اثر التهاب مفصل انتهایی انگشت شست پا، یک برجستگی ملتهب و دردناک کنار شست پا ایجاد میشود. این اختلال در اثر آرتروز، ساختار غیرطبیعی کف پا (صافی کف پا) یا عوامل ژنتیکی اتفاق میافتد و به شدت باعث اختلالات حرکتی در بیماران میشود.
دفورمیتی بوتونیر:
در اثر درد مزمن و التهاب شدید در مفصل میانی انگشت، این مفصل خمیده میماند و مفصل انتهایی انگشت بیشتر از حد طبیعی باز میشود. این عارضه باعث تورم دائمی روی مفاصل انگشتان شده و صاف کردن انگشت در مفصل میانی دچار اختلال میشود و محدودیت حرکتی ایجاد میکند. این اختلال، در اثر عواملی مثل بیماری آرتروز، آرتریت روماتوئید عوارض بیماریهای نورولوژیک مثل سکته مغزی و شکستگی انگشتان ایجاد میشود.
اختلالات مادرزادی در انگشتان دست و پا
برخی عارضهها از بدو تولد در نقاط مختلف انگشتان دست یا پا، باعث مختل شدن عملکرد و ظاهر انگشتان میشود. شایعترین آنها عبارتند از:
سندروم سین داکتیلی (چسبندگی انگشتان):
ممکن است به دلیل سوابق ژنتیکی یا برخی عفونتها در دوره بارداری، انگشتان دست یا پا جنین، بهطور کامل تفکیک نشود و منجر به چسبندگی انگشتان (سین داکیتی) شود. با نظر متخصص ارتوپدی اطفال، معمولا با عمل جراحی در سالهای اول زندگی انگشتان از هم جدا میشوند.
سندرونم پلی داکتیلی (انگشت اضافه):
عارضه پلی داکتیلی یا انگشت اضافه در دست یا پا در اثر برخی مواد شیمیایی یا اختلالات ژنتیکی رخ میدهد و منجر به اختلال حرکتی خواهد شد و عمدتا برای درمان این مشکل، جراحی برای برداشتن انگشت اضافه، توصیه میگردد.
درمان دفورمیتی انگشتان
برای کنترل و درمان دفورمیتی انگشتان دست و پا میبایست برخی اقدامات ضروری و تخصصی انجام داد تا از پیشرفت و عوارض بعدی آن جلوگیری کرد. بدین منظور مراجعه به مراکز تخصصی ارتوپدی و مشورت با پزشک متخصص بسیار ضرورت دارد. برخی از این اقدامات درمانی عبارتند از:
- استفاده از داروهای ضد التهاب جهت کنترل درد و التهاب
- انجام برخی تمرینهای درمانی به منظور بازگرداندن عملکرد حرکتی انگشتان
- استفاده از مدالیتههای فیزیوتراپی مثل لیزر درمانی جهت افزایش خونرسانی به مفاصل و کاهش التهاب
- استفاده از اسپلینتهای مخصوص جهت بازکردن مفصل میانی انگشتان
- استفاده از کفی مناسب مخصوص پای بیمار به منظور مهار فشار مداوم بر انگشتان و کف پا
- تزریق استروئید برای کاهش التهاب در افراد مبتلا به انگشت ماشهای
در برخی دفورمیتیها، انجام جراحی سرپایی توسط جراح ارتوپد به منظور صاف کردن انگشتان و رفع کوتاهی تاندونها (بیماران مبتلا به انگشت چکشی) و در مواردی از بین بردن ساختار غیرطبیعی (در بیماران مبتلا به هالوکس والگوس) انجام میشود.
درمان دفورمیتی انگشتان در کلینیک اُرتوویتا
تغییر شکل یا دفورمیتی انگشتان، علاوه بر ایجاد محدودیت در فعالیتهای روزمره، میتواند باعث دردهای مزمن و کاهش اعتماد به نفس در حرکت شود. در کلینیک اُرتوویتا ، با بهرهگیری از دانش تخصصی تیم ارتوپدی و فیزیوتراپی، برای هر بیمار یک مسیر درمانی منحصر به فرد طراحی میکنیم تا عملکرد طبیعی انگشتان بازگردانده شود. ما در این مرکز، ترکیبی از متدهای غیرتهاجمی و پیشرفته را به کار میگیریم تا بهترین نتیجه را در سریعترین زمان ممکن برای شما رقم بزنیم.
پروسه درمانی ما در چند گام کلیدی انجام میشود:
- 1. آنالیز دقیق وضعیت : ابتدا با بررسیهای بالینی و تصویربرداری، نوع و شدت دفورمیتی انگشتان را به دقت شناسایی میکنیم.
- 2. اصلاح عملکردی : با تجویز تمرینات تخصصی و تکنیکهای دستی، سعی در اصلاح وضعیت انگشتان و تقویت عضلات پیرامونی داریم.
- 3. مدیریت درد و التهاب : استفاده از دستگاههای مدرن فیزیوتراپی برای تسکین درد و کاهش تورم در محل دفورمیتی، بخشی جداییناپذیر از برنامه ماست.
- 4. استفاده از تجهیزات کمکی : در صورت لزوم، برای اصلاح راستای انگشتان و جلوگیری از پیشرفت عارضه، از اسپیلنتها یا ارتزهای مخصوص استفاده میکنیم.
در صورتی که دفورمیتی به مرحلهای رسیده باشد که درمانهای محافظهکارانه پاسخگو نباشند، تیم پزشکی ما با بررسی تمامی جوانب، مناسبترین روشهای جراحی را به شما پیشنهاد میدهد. اولویت اصلی ما، بازگرداندن توانمندی حرکتی و راحتی شما در استفاده از دستان یا پاهایتان است.
درخواست تماس مشاورین ما با شما
